AKILLI OKULUM
Dijital Öğrenme Atölyeleri
Matematik • 3. ve 4. Sınıf
Etkileşimli Matematik Laboratuvarı

Kesirler Atölyesi

Kesirleri sadece okumakla kalma; bütün, yarım, çeyrek ilişkilerini kavra, şekillerle boya, sayı doğrusunda yerleştir ve alıştırmalar yap.

Etkileşimli etkinlikler Anında geri bildirim Akıllı tahta uyumlu
KONU ANLATIMI

Kesir nedir?

Bir bütünün eş parçalarından birini veya birkaçını anlatmak için kesir kullanırız. Bir pizzayı 4 eş parçaya bölersek her parça bütünün dörtte biri olur.

PİZZA ÖRNEĞİ
1 / 4
Dört eş parçadan biri (Dörtte bir)
Kesrin bölümleri
3
5
3
Pay: Kaç eş parçanın alındığını gösterir.
5
Payda: Bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü gösterir.
AKLINDA KALSIN

Payda aşağıda, pay yukarıda!

Payda büyüdükçe bütün daha çok eş parçaya ayrılır. Pay ise bu parçalardan kaç tanesini aldığımızı söyler.

OKUNUŞ ÖRNEKLERİ
1 / 2İkide bir (Yarım)
3 / 4Dörtte üç
2 / 5Beşte iki
Bütün

Henüz parçalanmamış veya tamamı alınmış şekildir. Örnek: 1 tam.

Eş parçalar

Kesir oluşturmak için parçaların büyüklükleri eşit olmalıdır.

Kesir

Eş parçalardan kaçının seçildiğini kesirle ifade ederiz.

TEMEL KAVRAMLAR

Bütün, Yarım ve Çeyrek Nedir?

Günlük hayatta sıkça kullandığımız bütün, yarım ve çeyrek kavramları kesirlerin temelini oluşturur.

Bütün

Hiç bölünmemiş, tam olan nesnedir.
1 tam

Yarım

Bir bütünün 2 eş parçasından biridir.
İkide bir (1/2)

Çeyrek

Bir bütünün 4 eş parçasından biridir.
Dörtte bir (1/4)

2 tane yarım bir araya gelerek 1 bütün oluşturur. (Yar + Yarım = Bütün)
4 tane çeyrek bir araya gelerek 1 bütün oluşturur.
2 tane çeyrek bir araya gelerek 1 yarım oluşturur.
KÜÇÜK TEST

Pratik Yapalım

8 bütün elma kaç yarım elma eder?

ETKİLEŞİMLİ ÖĞRENME

Birim kesir nedir?

Payı 1 olan kesirlere birim kesir denir. Bir bütünün eş parçalarından yalnızca birini gösterir.

Önemli: Paydaları farklı birim kesirlerde paydası küçük olan daha büyüktür. Örneğin ikide bir (1/2), dörtsiz bir (1/4)'ten büyüktür; çünkü yarım parça çeyrek parçadan büyüktür.
BİRİM KESİRİ DENE

Paydayı değiştir

Payda değerini değiştir, bir parçanın nasıl küçüldüğünü gözlemle.

1/4
Dörtte bir
2 parçaya böl12 parçaya böl

Hızlı düşün

Aşağıdakilerden hangisi birim kesirdir?

KESİRİ MODELE DÖNÜŞTÜR

Kesir modeli oluştur

Pay ve paydayı değiştir. Modelde boyalı parçaları incele.

GÖSTERİLEN KESİR
3/8
Sekizde üç

8 eş parçanın 3 tanesi boyalı.

Boyalı parçaları incele

Parçalara tıklayarak boya / sil
Bir parçaya tıklayarak boyayabilirsin.

Daire modeli

Kesirleri pasta dilimleri gibi düşün.

Kesir nasıl okunur?

Örneğin 3/8 kesri, sekizde üç diye okunur. Önce payda, sonra pay söylenir. Payda bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını, pay ise kaç parçanın alındığını belirtir.

3/8 → Sekizde üç
SAYI DOĞRUSU

Kesri sayı doğrusunda göster

0 ile 1 arasını payda kadar eş aralığa böl. Sıfırdan başlayarak pay kadar ilerle.

Dörtte üç (3/4) noktası gösteriliyor.
İpucu: Payda 4 ise 0 ile 1 arasını 4 eş parçaya böleriz. Pay 3 ise sıfırdan başlayıp 3 adım ilerleriz.
NOKTAYI BUL

Sayı doğrusu görevi

Verilen kesrin sayı doğrusundaki yerini seç.

2/5

BÜYÜK • KÜÇÜK • EŞİT

Kesirleri karşılaştır

İki kesri incele ve aralarına doğru sembolü yerleştir.

1/2
İkide bir (Yarım)
?
1/4
Dörtte bir (Çeyrek)

Karşılaştırma ipuçları

Paydalar eşitse:

Payı büyük olan kesir daha büyüktür. Sekizde üç > sekizde iki (3/8 > 2/8)

Paylar eşitse:

Paydası küçük olan kesir daha büyüktür. Üçte bir > beşte bir (1/3 > 1/5)

Şekille karşılaştır:

Aynı büyüklükteki iki bütünü eş parçalara ayırıp boyalı alanları incele.

AYNI MİKTAR, FARKLI YAZILIŞ

Denk kesirler

Değerleri aynı olan kesirlere denk kesir denir.

1/2
İkide bir
=
2/4
Dörtte iki

İkide bir (1/2) ile dörtte iki (2/4) farklı görünür ama ikisi de aynı miktarı, yani yarımı gösterir.

Denk kesri tamamla

Eksik sayıyı bul. Her iki kesrin değeri aynı olmalı.

1/2 = ?/6

PAYDALARI EŞİT KESİRLER

Kesirlerle toplama

Paydaları eşit kesirleri toplarken payları toplar, paydayı aynı bırakırız.

1/5 + 2/5 = ?
/5

PAYDALARI EŞİT KESİRLER

Kesirlerle çıkarma

Paydaları eşit kesirleri çıkarırken payları çıkarır, paydayı aynı bırakırız.

4/6 - 1/6 = ?
/6

Unutma: Bu bölümde paydaları eşit kesirlerle işlem yapıyoruz. Paydalar farklıysa önce kesirleri eşit paydada yazmayı öğrenmek gerekir.
ÖĞRENMENİ ÖLÇ

Kesirler Mini Testi

Farklı konulardan 10 soru. Her sorudan sonra doğru cevabını ve açıklamayı görebilirsin.

İLERLEME0 / 10
0
DOĞRU CEVAP
SORU 1Kesir bilgisi

Payı 1 olan kesirlere ne denir?